ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, 18 ਜੁਲਾਈ 2025 (ਮੰਨਨ ਸੈਣੀ)।ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ 2024-25 ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਵੱਛਤਾ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਮੱਧਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ । ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 166 ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ULBs) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (50,000-3 ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਮੱਧਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਨੇ ਸਵੱਛਤਾ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਸਿਰਫ 76% ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਸਿਰਫ 7% ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ ਸਿਰਫ 19% ਹੈ । ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਨੂੰ GFC (ਗਾਰਬੇਜ ਫ੍ਰੀ ਸਿਟੀ) ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ‘ਨੋ ਸਟਾਰ’ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ODF (ਓਪਨ ਡੈਫੀਕੇਸ਼ਨ ਫ੍ਰੀ) ਸਥਿਤੀ ‘ODF+’ ਹੈ । ਰਾਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਰੈਂਕ 166 ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਨਾਲਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਤਲਬ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ:
ਬਠਿੰਡਾ: ਇਸ ਮੱਧਮ ਸ਼ਹਿਰ (50,000-3 ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ) ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 98% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 55% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 99% ਹੈ. ਬਠਿੰਡਾ ਨੂੰ ‘1 ਸਟਾਰ’ GFC (ਗਾਰਬੇਜ ਫ੍ਰੀ ਸਿਟੀ) ਅਤੇ ‘Water+’ ODF (ਓਪਨ ਡੈਫੀਕੇਸ਼ਨ ਫ੍ਰੀ) ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ. ਇਸਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਂਕ 51 ਹੈ.
ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ: ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 98% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 69% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 99% ਹੈ. ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ‘3 ਸਟਾਰ’ GFC ਅਤੇ ‘Water+’ ODF ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ. ਇਸਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਂਕ 61 ਹੈ.
ਜ਼ੀਰਾ: ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (20,000-50,000 ਆਬਾਦੀ) ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੀਰਾ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 100% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 58% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 100% ਹੈ. ਜ਼ੀਰਾ ਨੂੰ ‘1 ਸਟਾਰ’ GFC ਅਤੇ ‘ODF++’ ODF ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ. ਇਸਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਂਕ 68 ਹੈ.
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰ:
ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ:
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਮੱਧਮ ਸ਼ਹਿਰ): ਰਾਜ ਵਿੱਚ 166ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 76% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਸਿਰਫ 7% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 19% ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ‘ਨੋ ਸਟਾਰ’ GFC ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ.
ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ (ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ): ਰਾਜ ਵਿੱਚ 165ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 64% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 2% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 0% ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ‘ਨੋ ਸਟਾਰ’ GFC ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ.
ਬਾਰੀਵਾਲਾ (ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ): ਰਾਜ ਵਿੱਚ 164ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 66% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 4% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 0% ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ‘ਨੋ ਸਟਾਰ’ GFC ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ.
ਨਰੋਟ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ (ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ): ਰਾਜ ਵਿੱਚ 163ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 76% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 32% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 60% ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ‘ਨੋ ਸਟਾਰ’ GFC ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ.
ਭਦੌੜ (ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ): ਰਾਜ ਵਿੱਚ 162ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ. ਇਸਦੀ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦਰ 48% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ 4% ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਰ 0% ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ‘ਨੋ ਸਟਾਰ’ GFC ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ.
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਡੋਰ-ਟੂ-ਡੋਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਤਰਕਰਨ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ 62.5% ਹੈ, ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ 36.3% ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ 37.6% ਹੈ । ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 25 ULBs ਨੂੰ ‘1 ਸਟਾਰ’ GFC ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 1 ULB ਨੂੰ ‘3 ਸਟਾਰ’ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ‘5 ਸਟਾਰ’ ਜਾਂ ‘7 ਸਟਾਰ’ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ।
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਵੱਛਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੱਛਤਾ ਸਰਵੇਖਣ 2024-25 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਨੂੰ ਸਵੱਛਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੁਲਾਂਘ ਪੁੱਟਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਆਂਕੜੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਚੈਕ ਕਰੋ